Een kasteel
in oorlogstijd

Ga mee terug in de tijd en kom erachter hoe grote gebeurtenissen op het wereldtoneel binnen de wereld van Kasteel Ruurlo doordrongen. Hoe zag het leven op een landgoed eruit, vlak voor de oorlog? Voelden de kasteelbewoners de bange jaren ‘30? Wat gebeurde er met het kasteel tijdens de bezetting? En hoe verliep het bestaan na de bevrijding in 1945?

Ontdek hieronder het verhaal van een kasteel in oorlogstijd.

Misschien hebt u Jort Kelders’ documentaireserie Van oud geld, de dingen die niet voorbijgaan gezien. Hierin figureert ook Kasteel Ruurlo, bijna vijf eeuwen onafgebroken bewoond door de adellijke familie Van Heeckeren.

Maar eind jaren ’70 kon de familie de zware last van het onderhoud van het kasteel niet langer dragen. Een strijd tegen de tijd werd beslecht. Dat kwam mede door de schade die Kasteel Ruurlo had opgelopen in de Tweede Wereldoorlog.

Onschadelijk maken van een bom in de tuin van Kasteel Ruurlo | Historische Vereniging Old Reurle

Jacob Dirk Carel baron van Heeckeren van Kell (1933) was 7 jaar toen de oorlog uitbrak. In een interview herinnerde hij zich levendig het luchtgevecht tussen Engelse bommenwerpers en Duitse Messerschmidts boven het kasteel, eind 1943.

“We zaten in de eetkamer aan de lunch toen we het gefluit van bommen hoorden. We zijn meteen naar beneden gevlucht en dat angstaanjagende gejank van die bommen, dat zal ik nooit vergeten. Het wachten op de explosie, want waar komt een bom terecht, dat is verschrikkelijk”.

Er vielen meer dan 10 bommen rondom het kasteel: ”Door de luchtdruk vlogen meteen alle ramen uit het kasteel en binnen viel al het porselein van de kasten naar beneden. Een gigantische ravage en door al het losgetrilde kalk in het onderhuis zag je geen hand voor ogen”.

In 1944 werd Kasteel Ruurlo geconfisqueerd door de Duitse Waffen SS en werd de familie Van Heeckeren gedwongen hun huis te verlaten. Vader Van Heeckeren moest onderduiken en zijn echtgenote en kinderen vonden onderdak bij een boer.

Tot de bevrijding was het kasteel het hoofdkwartier van de Duitse Generale Staf in Oost-Nederland, waar korte tijd generaal-majoor Heinz Harmel de scepter zwaaide. Deze Duitse militair speelde een cruciale rol bij de Slag om Arnhem. In de beroemde oorlogsfilm A Bridge Too Far uit 1977 verschijnt hij in de fictieve figuur “General Ludwig” – Harmel weigerde het gebruik van zijn eigen naam. In een klassiek geworden scène geeft hij het vernietigende bevel de brug over de Waal bij Nijmegen op te blazen, precies op het moment dat de geallieerde tanks er over heen rijden.

De echte Harmel woonde na de oorlog net over de grens en deed in de jaren ’80 een verzoek aan de burgemeester van Ruurlo om een bezoek te mogen brengen aan het kasteel, samen met enkele andere Duitse oud-officieren. Uit kiesheid naar de familie Van Heeckeren werd dit verzoek niet ingewilligd.

links: Heinz Harmel | rechts: "General Ludwig" in A Bridge Too Far